Fotojournalist Robert Capa werd door de grote tijdschriften uit Frankrijk, Engeland en de Verenigde Staten naar alle grote militaire conflicten van zijn tijd gestuurd. Toen zijn foto’s van de Spaanse Burgeroorlog werden gepubliceerd, riep de Britse Picture Post hem uit tot ‘the Greatest War Photographer in the World’. Dit was in 1938! Capa’s specialiteit was het fotograferen van gevechtsacties in de frontlinie.

'Dé foto' die Robert Capa bekend maakte. (c) Robert Capa.
In één klap beroemd
Capa werd in één klap bekend door de foto van de sneuvelende soldaat tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Het slachtoffer in kwestie is Federico Borrell García. Deze soldaat stierf op 5 september 1936 door een kogel van de Frankisten in de heuvels rond Cordoba. Of ging het toch anders? De camera liegt immers niet. Maar fotografen soms wel! Er bestaan bewijzen voor dat Capa – net zoals alle andere oorlogsfotografen – af en toe wat dingen in scène zette om een krachtiger foto te maken. Zeker in zijn beginjaren, toen hij zijn naam nog moest vestigen. De dood van de Spaanse soldaat was onbedoeld, maar er is toch sprake van nepperij.

De soldaten zwaaien vrolijk met hun wapens. (c) Robert Capa.
Geen sprake van gevechten
De oorlogsfotograaf kwam een aantal soldaten tegen die bezig waren met hun siësta. Er was geen sprake van gevechten. Capa wilde voor de grote bladen mooie prenten maken en was er niet vies van om de militairen er toe te bewegen in actie te komen. Hij wilde ze rennend vanaf een heuvel – het geweer in de aanslag – op de foto zetten. Hoewel de negatieven verdwenen zijn, bestaan er wèl contactafdrukken die dit bewijzen. Op die kleine foto’s zwaaien de soldaten vrolijk met hun wapens.

Springen is mooi voor de foto. (c) Robert Capa.
Naar beneden rennen
Op het teken van Capa begonnen de soldaten naar beneden te rennen. Onderweg vuurden ze hun wapens af. Capa rende vooruit en zou foto’s maken. Dit was pas actie! En dat het in scène was gezet, deed geen afbreuk aan zijn bedoelingen: de waanzin van de oorlog in beeld brengen. De soldaten renden vaker de heuvel op en af. Capa schoot beelden. De laatste keer dat de militairen al hobbelend de heuvel afrenden, stond Federico Borrell García iets verderop te wachten. Hij werd per ongeluk geraakt door een kogel van zijn wapenbroeders. Capa klikte en bevroor het moment. Capa heeft dit nooit zelf toegegeven. Hij heeft er wel op gezinspeeld. Hij heeft meermalen gesproken over een groot geheim dat hem kwelde. Had hij het dan over de onfortuinlijke dood van Federico Borrell García? We zullen het nooit meer te weten komen.

De man links op de foto is Federico Borrell Garcia. Ook hij lacht en zwaait met zijn wapen. (c) Robert Capa.