Onze koelkast bevat momenteel flink wat Franse producten. Overheerlijke stinkworsten van Justin Bridou, ‘zero-calorie’ frisdranken van Taillefine, piepjonge smeerkaasjes van P’tit Louis, scherpe Dijonmosterd van Maille en sladressing van het huismerk van de Auchan. Het mag duidelijk zijn: onze auto was op de terugweg van een paar dagen lopen in Frankrijk zwaarder dan op de heenweg. Onze ‘exotische’ koelkastvulling werkt eetlustopwekkend. Aan elke maaltijd zit deze dagen wel wat Frans!
Onze 'dealer' van Franse lekkernijen!
Kaas in de koelbox
Van onze eigen importpraktijken van comestibeles en delicatessen hebben we veel geleerd. Zo weten we dat je kaas in een koelbox moet meenemen. En wijn vervoer je het beste (en het meest geluidloos) ‘en vrac’ in een plactic jerrycannetje (wel snel opdrinken dan, want de kwaliteit van de wijn holt achteruit in deze kunststof omhulling!). Ook hebben we geleerd om zo veel mogelijk te letten op het niet importeren van producten die je hier in Nederland kunt komen. Geen Président Brie dus. En ook geen La Vache Qui Rit! Jammer, want het verhaal achter La Vache Qui Rit is best bijzonder.
Bekend tot in alle uithoeken van de wereld: La Vache Qui Rit. (c) La Vache Qui Rit.
De lachende koe
De lachende koeienkaas komt van origine uit de Jura. Hoewel kaasmaker Léon Bel (ook bekend van de rode Baby-Belletjes) al langer bezig was met het maken van deze zachte kaas, legde hij zijn handelsrechten op La Vache Qui Rit pas in 1916 vast. Bel had verstand van marketing, publiciteit en reclame, want hij bedacht dat zijn kaasje een logo moest hebben. Zijn inspiratie haalde de Fransman van het rondreizende bevoorradingsregiment B70 van het Franse leger, waar hij deel van had uitgemaakt. Deze ‘ravitailleurs’ hadden op hun voertuigen een embleem afgebeeld van een grappige koe. Deze koe duidde de waren aan die het regiment vervoerde: vlees. De vleeswagen droeg een bijzondere naam: La Wachkyrie (gaat er al een belletje rinkelen?) – een woordgrapje gebaseerd op het Franse woordje ‘Valkyrie’ en op het Duitse woordje ‘Wache’ (wacht).
Eén van de eerste ontwerpen van Rabier. (c) La Vache Qui Rit.
Grimmige doods- en oorlogsgodinnen
De Valkyrie (in het Nederlands: Walkuren, afgeleid van het Oudnoordse ‘Valkyrjar’) zijn mythologische strijdgodinnen. Van origine waren het grimmige doods- en oorlogsgodinnen, die op de rug van hellehonden de slagvelden afstroopten op zoek naar gesneuvelde helden. Deze helden werden verzameld om later, tijdens de eindstrijd die Ragnarok werd genoemd, voor Odin dienst te kunnen doen. Waarom het woord ‘Valkyrie’ werd gemengd met ‘Wache’? Nou, dat heeft weer te maken met de Frans-Duitse Oorlog van 1870. De Fransen verloren en raakten delen van hun land kwijt (Moselle, Haut-Rhin, Meurthe en Vosges). De Duitsers kregen het hier voor het zeggen. Om de Fransen in die gebieden goed onder de duim te houden, plaatsten de Duitsers op veel plekken controleposten. De soldaten die deze posten bemanden, werden ‘Wache’ genoemd. De Fransen maakten er al snel een scheldwoord van: ‘Vache!’. In het laatste kwart van de negentiende eeuw en in het eerste (ruime) decennium van de twintigste eeuw kon de slogan ‘Mort aux vaches’ vaak worden genoteerd.
Iedereen kent de reclame-uitingen van de lachende koe. (c) La Vache Qui Rit.
Regiment B70
Bel ‘leende’ niet alleen de lachende koe van zijn strijdmakkers. Hij nam ook de naam over. In het begin erg schaamteloos. Zijn kaasjes gingen over de toonbank als ‘La Wachkyrie’. Later maakte hij er ‘La Vache Qui Rit’ van, een naam die beter bij een kaasje past. Het ontwerp van de lachende koe is van de redelijk bekende kunstenaar Benjamin Rabier. Rabier diende ook in het regiment B70. Hoewel hij al lang bezig was met illustreren, brak hij pas echt door met zijn lachende koe. Deze koe heeft hij later aangepast voor Léon Bel.
Zou Kuifje weten dat hij naar een boek is genoemd? (c) Hergé/Moulinsart.
De klare lijn
Rabier was één van de eerste tekenaars die cartoons en strips maakte, waarin dieren met menselijke trekjes de hoofdrol speelden. Zijn manier van tekenen viel ook op. Rabier is namelijk één van de eersten die tekende volgens wat we later de klare lijn zijn gaan noemen. Hij is één van de inspiratiebronnen geweest van Hergé. Hergé nam zo’n voorbeeld aan Rabier dat hij de naam van zijn stripheld opdroeg aan één van de boektitels van Rabier. Tintin (Kuifje dus) heeft zijn naam namelijk te danken aan het kinderboek Tintin Lutin dat Rabier in 1898 uitbracht. Dus als je ooit eens tijdens het lezen van stripboeken zin hebt in een snack, dan kun je met een gerust hart een Apéricube van La Vache Qui Rit achter je kiezen steken. Dan weet je zeker dat het elkaar niet bijt!
De mening van...